Tình cờ. Đúng là một sự tình cơ mà có thể dự định trước. Vâng, tình cờ đấy. Hôm nay, tôi đã lại một lần nữa bước chân về ngôi trường cũ. Nhưng đừng tưởng là cấp hai nhé, mà là cấp một đó. Ôi nghe thấy thôi chắc cũng muốn phì cười nhỉ, vì một học sinh cấp ba về thăm trường cấp một của mình. Trường vẫn không đổi khác gì mấy, chỉ có trừ mấy cái phòng học đã được chuyển đổi sang mục đích khác, mấy cái tường đã không còn là bức tranh khi tôi còn theo học tại đó, và một sự thay đổi lớn nhất. Nó làm thay đổi toàn bộ ý nghĩa luôn, đó là ngôi trường đã không còn là một trường tiểu học nữa. Trời ơi, thê thảm nhỉ, tiếng là về thăm trường cũ, nhưng thực chất là đang ngao du lại một ngôi trường MẦM NON. Mầm non đó, hello, mầm non đó các bạn ơi. Ôi tôi không thể chịu được cái sự biến đổi đầy tính hài hước đấy nữa. Thế là thôi, có muốn về thăm trường cũng không thành ước nguyện, chỉ là thăm lại cảnh vật, sân trường, lớp học chứ cũng không có thầy cô, không có học sinh cấp một ở đấy, không có những cái gọi là lớp một lớp hai lớp ba lớp bốn lớp năm, khi mà chỉ cần đổi cái danh cấp của nó thôi, là đã biến đổi tất cả lại rồi. Ngôi trường vẫn ở đó, vẫn là dãy phòng học đó, vẫn là phòng bảo vệ đó, vẫn là sân trường, vẫn là những cây cao, nhưng cái hồn của nó thì đã mất đi hoàn toàn rồi. Buồn chưa? Thấy cứ như là một phần kí ức của mình bị cướp đoạt, rồi bán đi, và thôi, chẳng còn gì nữa. Chỉ có thay hai cái chữ thôi, mà đã làm xáo trộn tất cả rồi. Coi như, tôi là một đứa trẻ không hề có nơi chốn kí ức cấp một để mà khi nhớ lại đặt chân về. Trường mới đẹp hơn, khang trang hơn, hiện đại lắm, nhưng mà cũng chẳng còn các cô giáo đó nữa, ngôi trường mới xây vẫn cái tên đó Nghĩa Đô sao mà xa lạ, muốn tìm những cô giáo cũ cũng khó, vì đã bao năm qua đi, giáo viên thì gần như thay mới hết. Bao thế hệ học sinh sau mình, tức là bọn 97 98 ấy, giờ hình như cũng ra trường rồi. Thấy nuối tiếc làm sao …

Về trường, nhiều cảm giác lạ lẫm lắm, chẳng có gì thân quen, tuy vẫn là những cảnh vật đó, nhưng con người giờ đã khác rồi. Đi dạo quanh sân, đi ra sân sau hồi trước có cái mương nước đục, đi lên tầng hai, đi qua nhà bếp, ra dãy nhà cũ của trường cấp hai Nghĩa Đô, lại nhớ về những lần chạy ra đấy chơi buổi chiều, nồ như giặc, đuổi bắt trốn tìm đồ cứu, cả lê lướt ở đấy thi nhau đứa nào làm xong bài trước mới được về, cả cái thành cầu thang hay thi nhau trượt xuống. Nhưng mà sao trống vắng thế? Nhìn những cái lan can thấp tè, chỉ đến bụng mình lại toét miệng cười, vì hồi trước, thấp bé, toàn thi nhau trèo lên mấy cái lan can, ai trèo nhanh mà ngồi vững thì giỏi, hồi đấy để trèo lên mấy cái lan can đấy cũng chẳng dễ gì, vất vả phết chứ chẳng chơi, thế mà bây giờ, nó chỉ cao đến bụng mình, lại thấy mình đã lớn sao mà nhanh thế. Và vẫn còn nhớ cả những lớp nào đã từng là lớp 1A2 2A2 rồi 5A2, nhưng cái trống trường, thì đã không còn nữa rồi. Trước đó, mình đi xe đạp trên con đường làng bé dẫn vào trường, ôi cái nhà cho thuê truyện vẫn còn đó, thấp bé, nhưng hồi đó nó lại là rất cao với mình, cái sạp rau mà có lần mình đã từng bị ngã vào đấy bị người ta chửi cho sợ xanh mặt (chính xác là do thằng xe máy đi qua đẩy mình, kết quả là ngã lăn quay vào giữa sạp rau nhà người ta đang bán), cái quán game hồi lớp sáu trưa nào cũng ra chơi boom, gần gũi nhất là cái hàng quà vặt, nhưng giờ thì bà không còn mở nữa, hàng đã đóng cửa, nhưng mình vẫn nhớ thạch đá, ô mai, mì trẻ em, đê chang cưm, thịt bò khô, đi qua cái cửa xếp chỉ ngang đầu mình, lại thấy buồn cười, vì hồi đó người chỉ được đến nửa cái cửa là cao. Đối với mình, chuyến thăm này không hề trọn vẹn, không trọn vẹn tí nào, chỉ là những đồ vật câm lặng, còn con người thì đã ra đi mất rồi.

Và vừa đi học về, phóng qua trường cấp hai, cũng lại là xa lạ, vì không còn 9D nữa rồi, không còn những học sinh khóa của mình nữa, tất cả đã ra đi rồi, và ngôi trường lại như đang quay mặt vẫy chào với một cựu học sinh như tôi, quay sang niềm nở đón chào những con người mới. Còn ăn cả nem, kem ở cổng trường Nghĩa Tân, tuy là không có hứng, nhưng cũng chỉ muốn quay lại cái cảm giác ngày nào. Ăn rất rẻ, và lại thấy thương chú bán, bán như thế thì được có mấy lãi đâu, mà suốt ngày phải đứng ở cổng trường như thế, số tiền đấy phải nuôi bao miệng ăn, sao không bán đắt hơn, những người như mình bỏ ra thêm vài đồng lẻ cũng có đáng gì đâu. Và tôi lại đi trên con đường Hoàng Quốc Việt, con đường thân thương. Và lại thấy sao mình lạc lõng quá, hình như tất cả đều chối bỏ mình rồi. Mọi thứ cũ như đều quay lưng lại với mình và nói: “Cô đi cái đường Láng của cô đi, cô về trường Ams của cô đi, sao cô cứ đi trên tôi là thế nào nhỉ, sao cô cứ muốn về gặp tôi làm gì, tôi giờ không còn quan hệ với cô nữa, cô là học sinh cấp ba cơ mà, về đúng chỗ của cô đi, đi cái con đường ngày nào cô cũng đi đi, đến cái ngôi trường ngày nào cô cũng theo học đi.”. Có lẽ tốt hơn là tôi không nên về trường cũ, không nên cố gắng níu kéo bám víu vào những gì đã qua.

Tình cờ. Đúng là một sự tình cơ mà có thể dự định trước. Vâng, tình cờ đấy. Hôm nay, tôi đã lại một lần nữa bước chân về ngôi trường cũ. Nhưng đừng tưởng là cấp hai nhé, mà là cấp một đó. Ôi nghe thấy thôi chắc cũng muốn phì cười nhỉ, vì một học sinh cấp ba về thăm trường cấp một của mình. Trường vẫn không đổi khác gì mấy, chỉ có trừ mấy cái phòng học đã được chuyển đổi sang mục đích khác, mấy cái tường đã không còn là bức tranh khi tôi còn theo học tại đó, và một sự thay đổi lớn nhất. Nó làm thay đổi toàn bộ ý nghĩa luôn, đó là ngôi trường đã không còn là một trường tiểu học nữa. Trời ơi, thê thảm nhỉ, tiếng là về thăm trường cũ, nhưng thực chất là đang ngao du lại một ngôi trường MẦM NON. Mầm non đó, hello, mầm non đó các bạn ơi. Ôi tôi không thể chịu được cái sự biến đổi đầy tính hài hước đấy nữa. Thế là thôi, có muốn về thăm trường cũng không thành ước nguyện, chỉ là thăm lại cảnh vật, sân trường, lớp học chứ cũng không có thầy cô, không có học sinh cấp một ở đấy, không có những cái gọi là lớp một lớp hai lớp ba lớp bốn lớp năm, khi mà chỉ cần đổi cái danh cấp của nó thôi, là đã biến đổi tất cả lại rồi. Ngôi trường vẫn ở đó, vẫn là dãy phòng học đó, vẫn là phòng bảo vệ đó, vẫn là sân trường, vẫn là những cây cao, nhưng cái hồn của nó thì đã mất đi hoàn toàn rồi. Buồn chưa? Thấy cứ như là một phần kí ức của mình bị cướp đoạt, rồi bán đi, và thôi, chẳng còn gì nữa. Chỉ có thay hai cái chữ thôi, mà đã làm xáo trộn tất cả rồi. Coi như, tôi là một đứa trẻ không hề có nơi chốn kí ức cấp một để mà khi nhớ lại đặt chân về. Trường mới đẹp hơn, khang trang hơn, hiện đại lắm, nhưng mà cũng chẳng còn các cô giáo đó nữa, ngôi trường mới xây vẫn cái tên đó Nghĩa Đô sao mà xa lạ, muốn tìm những cô giáo cũ cũng khó, vì đã bao năm qua đi, giáo viên thì gần như thay mới hết. Bao thế hệ học sinh sau mình, tức là bọn 97 98 ấy, giờ hình như cũng ra trường rồi. Thấy nuối tiếc làm sao …

Về trường, nhiều cảm giác lạ lẫm lắm, chẳng có gì thân quen, tuy vẫn là những cảnh vật đó, nhưng con người giờ đã khác rồi. Đi dạo quanh sân, đi ra sân sau hồi trước có cái mương nước đục, đi lên tầng hai, đi qua nhà bếp, ra dãy nhà cũ của trường cấp hai Nghĩa Đô, lại nhớ về những lần chạy ra đấy chơi buổi chiều, nồ như giặc, đuổi bắt trốn tìm đồ cứu, cả lê lướt ở đấy thi nhau đứa nào làm xong bài trước mới được về, cả cái thành cầu thang hay thi nhau trượt xuống. Nhưng mà sao trống vắng thế? Nhìn những cái lan can thấp tè, chỉ đến bụng mình lại toét miệng cười, vì hồi trước, thấp bé, toàn thi nhau trèo lên mấy cái lan can, ai trèo nhanh mà ngồi vững thì giỏi, hồi đấy để trèo lên mấy cái lan can đấy cũng chẳng dễ gì, vất vả phết chứ chẳng chơi, thế mà bây giờ, nó chỉ cao đến bụng mình, lại thấy mình đã lớn sao mà nhanh thế. Và vẫn còn nhớ cả những lớp nào đã từng là lớp 1A2 2A2 rồi 5A2, nhưng cái trống trường, thì đã không còn nữa rồi. Trước đó, mình đi xe đạp trên con đường làng bé dẫn vào trường, ôi cái nhà cho thuê truyện vẫn còn đó, thấp bé, nhưng hồi đó nó lại là rất cao với mình, cái sạp rau mà có lần mình đã từng bị ngã vào đấy bị người ta chửi cho sợ xanh mặt (chính xác là do thằng xe máy đi qua đẩy mình, kết quả là ngã lăn quay vào giữa sạp rau nhà người ta đang bán), cái quán game hồi lớp sáu trưa nào cũng ra chơi boom, gần gũi nhất là cái hàng quà vặt, nhưng giờ thì bà không còn mở nữa, hàng đã đóng cửa, nhưng mình vẫn nhớ thạch đá, ô mai, mì trẻ em, đê chang cưm, thịt bò khô, đi qua cái cửa xếp chỉ ngang đầu mình, lại thấy buồn cười, vì hồi đó người chỉ được đến nửa cái cửa là cao. Đối với mình, chuyến thăm này không hề trọn vẹn, không trọn vẹn tí nào, chỉ là những đồ vật câm lặng, còn con người thì đã ra đi mất rồi.

Và vừa đi học về, phóng qua trường cấp hai, cũng lại là xa lạ, vì không còn 9D nữa rồi, không còn những học sinh khóa của mình nữa, tất cả đã ra đi rồi, và ngôi trường lại như đang quay mặt vẫy chào với một cựu học sinh như tôi, quay sang niềm nở đón chào những con người mới. Còn ăn cả nem, kem ở cổng trường Nghĩa Tân, tuy là không có hứng, nhưng cũng chỉ muốn quay lại cái cảm giác ngày nào. Ăn rất rẻ, và lại thấy thương chú bán, bán như thế thì được có mấy lãi đâu, mà suốt ngày phải đứng ở cổng trường như thế, số tiền đấy phải nuôi bao miệng ăn, sao không bán đắt hơn, những người như mình bỏ ra thêm vài đồng lẻ cũng có đáng gì đâu. Và tôi lại đi trên con đường Hoàng Quốc Việt, con đường thân thương. Và lại thấy sao mình lạc lõng quá, hình như tất cả đều chối bỏ mình rồi. Mọi thứ cũ như đều quay lưng lại với mình và nói: “Cô đi cái đường Láng của cô đi, cô về trường Ams của cô đi, sao cô cứ đi trên tôi là thế nào nhỉ, sao cô cứ muốn về gặp tôi làm gì, tôi giờ không còn quan hệ với cô nữa, cô là học sinh cấp ba cơ mà, về đúng chỗ của cô đi, đi cái con đường ngày nào cô cũng đi đi, đến cái ngôi trường ngày nào cô cũng theo học đi.”. Có lẽ tốt hơn là tôi không nên về trường cũ, không nên cố gắng níu kéo bám víu vào những gì đã qua.